FB.5.4.2.1. Maddeleri ışığı geçirme durumlarına göre sınıflandırabilme
a) Maddelerin ışığı geçirme durumlarına göre niteliklerini belirler.
b) Maddeleri ışığı geçirme durumlarına göre ayrıştırır.
c) Maddeleri ışığı geçirme durumlarına göre gruplandırır.
ç) Maddeleri ışığı geçirme durumlarına göre etiketler.

 Işığın Madde İle Etkileşimi

Işık, maddeyle karşılaştığında, maddeyi geçebilir, soğrulabilir, yansıyabilir.

Maddeler ışığı geçirme durumlarına göre; saydam maddeler, yarı saydam maddeler ve saydam olmayan maddeler (opak) olarak sınıflandırılır.

Saydam Madde Nedir ?

Işığı geçiren maddelere saydam maddeler adı verilir. Cam, hava ve su gibi bazı sıvılar saydam maddelerdendir. Saydam maddelerin arkasındaki cisimler net bir şekilde görülür.

Örneğin akvaryumun içindeki balıklar net bir şekilde görülür.

Yarı Saydam Madde Nedir ?

Işık ışınlarının bir kısmını geçiren, bir kısmını da geçirmeyen maddelere yarı saydam maddeler adı verilir.

Buzlu cam, ince tül, şeffaf dosya ve yağlı kâğıt yarı saydam maddelere örnek olarak verilebilir.

Yarı saydam maddelerin arkasındaki cisimler net olarak görülmez. Örneğin yağlı kâğıdın arkasında kalan alan bulanık görülür.

Saydam Olmayan (Opak) Madde Nedir ?

Işığı geçirmeyen maddelere saydam olmayan (opak) maddeler adı verilir.

Silgi, kitap, ahşap masa ve tuğla saydam olmayan maddelerdendir.

Saydam olmayan maddeler ışık ışınlarını geçirmediği için arkasındaki cisimler görülmez. Örneğin ahşap bir kitaplığın arkasında kalan duvar görülmez.

Bir maddenin ışık geçirgenlik özelliği, maddenin arkasındaki nesnelerin görünme durumunu etkiler.

Işık Geçirgenliği Kalınlığa Bağlıdır.

Saydam ve yarı saydam maddelerin kalınlığı artırıldıkça ışık geçirgenliği azalır, kalınlık azaldıkça ışık geçirgenliği artar.

• Örneğin sisli havalarda yakınımızdaki nesnelerin görünürlüğü daha fazlayken uzaktaki nesnelerin görünürlüğü daha azdır. Hatta sis tabakasının kalınlığı arttıkça bazı nesneler hiç görülemez.
• Kalınlığı artırılmış bir pencere camından bakıldığında nesneler net olarak görülemez.
• Deniz tabanı, kıyıya uzak kısımlarda görülemezken kıyıya yaklaştıkça görülebilir.
• Karton opak bir maddedir fakat çok fazla inceleştirildiğinde yarı saydam özellik gösterir.

Bunları Biliyor Musun?

• Yaklaşık 5 bin yıl önce Mısırlılar cam yapmayı öğrendi ve boncuk üretmeye başladı.
• Romalılar camı fincan ve tabak gibi eşyaların yapımında kullandı.
• Bazı ışınlar çok kalın engelleri aşabilir. X-ışınları, yüksek enerjileri sayesinde insan vücudu, tahta ve valiz gibi bazı maddelerin içinden geçebilir.