Kazanımlar

 FB.5.3.2.1. Destek ve hareket sistemine ait yapıları sınıflandırabilme
a) Destek ve hareket sistemine ait yapıların niteliklerini tanımlar.
b) Destek ve hareket sistemine ait yapıları niteliklerine göre ayrıştırır.
c) Destek ve hareket sistemine ait yapıları gruplandırır.
ç) Destek ve hareket sistemine ait yapıları etiketler.

FB.5.3.2.2. Destek ve hareket sisteminin sağlığı için yapılması gerekenler konusunda bilgi toplayabilme
a) Destek ve hareket sisteminin sağlığı ile ilgili bilgiye ulaşmak için kullanacağı araçları belirler.
b) Belirlediği araçları kullanarak destek ve hareket sisteminin sağlığı hakkında bilgiler bulur.
c) Destek ve hareket sisteminin sağlığı hakkında bulduğu bilgileri doğrular.
ç) Ulaştığı bilgileri kaydeder..

Destek ve Hareket Sistemi

Destek ve hareket sistemi iskelet ve kaslardan oluşur. İskelet ise kemikler ve eklemlerden oluşur.

İskeletin Görevleri

• Vücudun dik durmasını sağlar.
• İç organları dış etkilerden korur. (Kafatası beyini, göğüs kafesi kalp ve akciğeri korur.)
• Kırmızı kemik iliği kan hücreleri üretir.
• Kalsiyum ve fosfor gibi mineralleri depolar.
• İç organlara ve kaslara tutunma yüzeyi sağlar.
• Vücuda genel şeklini verir.
• Kasların yardımıyla vücudun hareket etmesini sağlar.

A) Kemikler

• Kıkırdağın sertleşmesi sonucunda kemik oluşur.
• Kemikler sert ve canlı yapıdadır.
• Yetişkin bir insanın vücudunda ortalama olarak 206 kemik bulunur.
• Yeni doğan bir bebeğin ise 300’e yakın yakın kemiği bulunmaktadır. Bu farklılığın sebebi ise insanın yetişkin haline gelirken kemiklerin zamanla birleşmesiyle yeni kemiklerin ortaya çıkmasıdır.
• İnsan vücudunda en uzun kemik uyluk kemiği, en kısa kemikte kulakta bulunan üzengi kemiğidir.
• Kemikler yapısı ve şekline göre üçe ayrılır.

1. Kısa Kemik

• Eni boyuna yakın olan kemiklerdir.
• El ve ayak bilek kemikleri, omurlar kısa kemiktir.

2. Uzun Kemik

• Boyu eninden fazla olan kemiklerdir.
• İçlerinde sarı kemik iliği bulunur.
• Uyluk, kaval, baldır, dirsek, ön kol, pazı, köprücük, el ve ayak parmak kemikleri uzun kemiktir.

3. Yassı Kemik

• Yassı şekildeki kemiklerdir.
• Yapısında sarı kemik iliği bulunmaz.
• Kafatası, kaburga, leğen, kürek kemikleri yassı kemiklerdir.

B) EKLEMLER

• Kemiklerin birbirine bağlandığı yerlere eklem denir.
• Hareket yeteneklerine göre eklemeler üçe ayrılır.

1. Oynar Eklem

• Hareket yeteneği fazladır.
• Kemikler arasında boşluk ve eklem sıvısı vardır.
• Eklem sıvısı ve kıkırdak kemiklerin aşınmasını önler.
• Kol, bacak, parmak, bilek, omuzda bulunur.

2. Yarı Oynar Eklem

• Hareket yeteneği çok azdır.
• Kemikler arasında kıkırdak bulunur, eklem sıvısı bulunmaz.
• Yarı oynar eklem, Göğüs kafesi, boyun, omurga ve alt çenede bulunur.

3. Oynamaz Eklem

• Hareketsiz eklemlerdir.
• Oynamaz eklem içerisinde eklem sıvısı yoktur.
• Testere dişleri gibi birbirine bağlanmışlardır.
• Kafatası, yüz, kalça ve kuyruk sokumunda oynamaz eklem bulunur.

C) KIKIRDAK

• Kıkırdak esnek bir yapıya sahiptir.
• Kemik uçlarındaki kıkırdak kemiğin boyuna uzamasını sağlar
• Kaygan bir yapıya sahip olduğu için kemiklerin birbirine sürtünerek aşınmasını önler.
• Kıkırdak iskelete esnek bir yapı oluşturarak kırılmasını önler.
• Kıkırdak uzun kemiklerde, kaburga uçlarında, burun, kulak kepçesi ve soluk borusunda bulur.
• Kaburga uçlarında bulunan kıkırdak, soluk alıp vermede esneklik kazandırır.

D) KASLAR

• Kaslar kasılma ve gevşeme yeteneğine sahiptir.
• Kaslar yapı ve çalışmasına göre üç çeşittir.

1. Kalp Kası

• Yapısı çizgili kasa, çalışması düz kasa benzer. 
• Kırmızı renklidir. 
• Hızlı ve ritmik çalışır.
• Yorulmaz.
• İsteğimiz dışında çalışır. 
• Kaslar çiftler halindedir.

2. Çizgili Kaslar

• Kırmızı renklidir. 
• Kemiklere tendonla bağlıdır. 
• İsteğimizle çalışır. 
• Hızlı çalışır, çabuk yorulur. 
• Çiftler şeklinde bulunur. 
• Birbirine zıt olarak çalışır. 
• Kaslardan biri kasılırken diğeri gevşer.

3. Düz Kaslar

• İç organlarımızda bulunur. 
• İsteğimiz dışında çalışır. 
• Beyaz renklidir. 
• Yorulmaz, sürekli, yavaş ve ritmik çalışır.
• Mide, bağırsaklar, soluk borusu, yemek borusu, idrar kesesi, damarlarda düz kas bulunur.

Kolumuzu büktüğümüzde;
Kolumuzun ön kısmındaki kaslar kasılır, boyu kısalır. Kolumuzun arka kısmındaki kaslar ise gevşer ve boyu uzar.
Kolumuzu gevşettiğimizde ise, 
Kolumuzun ön kısmındaki kaslar gevşer ve boyu uzar, arka kısımdaki kaslar ise kasılır ve boyu kısalır.

BUNLARI BİLİYOR MUSUNUZ ?

• Diyafram kası çizgili bir kas çeşididir. Diyafram kası kasıldığında göğüs genişler göğüs boşluğu bir vakum gibi işlev görerek akciğerlere hava dolmasını sağlar.
• Göz. tüm vücuttaki en hızlı tepki veren kastır. Saniyenin 100’de biri sürede kasılır.
• Gülümsemek için 17 kas kullanılırken, kaş çatmak için 43 kas harekete geçer.
• Dil, vücudumuzdaki en güçlü kaslardandır.

---